Motordaki teknik soruna gelecek olursak;
Motor piston kolu kırması yada piston kolu fırlaması belirtisiz biçimde gerçekleşebilecek bir hadise değildir. Öncelikle bunu belirteyim. Motor bu şekilde kendini dağıtmadan evvel, mutlaka sinyal vermiştir.
Öncelikle bu aracın elektronik aksamı, araçta bulunan birçok sensör ve elektrikli bobinleri kontrol edebilme yeteneğine sahip olduğu için, size ilk etapta MOTOR KONTROL yani ENGINE CHECK ışığı yakar. Bu ışık gösterge panelinizde yer almaktadır. Eğer engine check lambası yandı ve siz bunu farketmediyseniz, bunun sonucunda araçta böyle bir arıza gerçekleşmiş olabilir.
Diyelim ki engine check ikazı yanmadı, ampulü patlak vs. Araç motoru piston kırmadan önce mutlaka bazı belirtiler verir. Bunlar çok geniş olarak değerlendirilmeli ve aracı birden fazla insan kullanıyorsa, mutlaka ve mutlaka kullanan kişiler birbirine sormalı. Şöyle ki;
1. Motordan vuruntu sesi geliyor muydu?
2. Motordan ıslık sesi geliyor muydu?
3. Motor bu belirtilerden herhangi birini, hangi durumda yapıyordu? Rolantide mi? Belli bir devri geçince mi? Yoksa belli bir vitestemi?
4. Araç bu arızayı vermeden önce yakıt tüketimini artırır. Bu bir belirtidir. Yani sizin aracınız 20kuruş/km yakıt tüketirken, 35kuruş, 50kuruş veya 70kuruş gibi yakıt tüketmeye başladıysa kesinlikle şüphelenmeniz gerekir.
5. Motordan gelen metalik sürtünme sesleri varmıydı?
Tabi hadise vuku bulduktan sonra konuşuyor olmak elbette çok kötü ama, başka arkadaşların başına gelmemesi için sizin vesilenizle bildiklerimi herkesle paylaşmak isterim.
Motor içerisinde bulunan, motorun bel kemiği olan krank mili, sürekli olarak kendisine 90 derece yüksek itme ve basınç ile baskı yapan 3, 4 veya 6 pistonun yükü altındadır.
Bahsettiğim krank milini bilmeyen yoktur. Bu krank mili motorun ana gövdesinde, yani alt blokta yüksek devirde dönerek çalışır. Burada dakikada 5000, 6000 veya daha yüksek devirlerden bahsediyorum.
Yüksek devirde dönmekte olan krank milinin, bağlı olduğu yataklar, burçlar aşırı sürtünme ve yüke maruz kalır. Burç, yatak zamanla aşınan bir parçadır. Motor gövdesine zarar vermemesi için daha yumuşak bir malzemeden ve yüksek hassasiyette işlenirler ki sürtünmeden kaynaklanan ısı üretimi az olsun.
Burç ve yataklar, zamanla aşınır. Piston kolunun krank miline kelepçeli bağlantı kollarının da yatakları aşınır. Bu gibi durumda eğer yağlama yetersizse, araç motor bakımı düzenli yapılmıyorsa, gözle görmenin pekte mümkün olmadığı, aşınmış metal talaşının (mikronluk) bu yataklara dolması hem yağlamayı geciktirir, hemde aşınmayı daha da artırır.
Şöyle düşünün,sol elinizin baş ve işaret parmağını ile bir halka yapın, sağ elinizin işaret parmağını bu halka ile sıkıştırıp, çevirin. Ne kadar zor olduğunu görürsünüz. Fakat parmağınıza 1 damla krem veya yağ sürüp çevirdiğinde ne kadar kolay döndüğünü görürsünüz.
Bu örnek ışığında yukarda anlattıklarım ve sonucunu şöyle bağlamak istiyorum;
1. Yatak bozan motor mili artık dönerken zorlanmaya başlar.
2. Zor dönen motor mili motorun gürültülü çalışmasına neden olur.
3. Yağlama sağlıklı olmadığı için araç harareti siz farkında olmadan bir anda yükselir.
4. Zor dönen mil (krank) çok daha fazla güce ihtiyaç duyduğu için enjektörlere fazla yakıt basar ve yakmadan çiğ olarak dışarı atar. Buda aracın fazla yakıt tüketmesine sebep olur.
5. Bu arızalar engine check ışığı ile sürücüye bildirilir.
6. Bakımı ihmal edilen veya daha önce düzgün biçimde rektefiye edilmemiş motor, ya piston kolu kırar, ya krank milini büker, ya krank ve piston kolu yataklarını sardırır, ya üst kapağı patlatır, yada sübapları doğrar.
Kısacası, bugün hangi ülkenin, hangi markanın, hangi modelini kullanırsanız kullanın. Dışarıdan bakıldığında "Benim arabam tank gibi" mantığından kurtulun. Bunun semeresini yine siz çekersiniz. Yukarıdaki mesajlarda okudum, motor üreten bir firma ürettiği motora 1 milyon kilometre ömür biçiyor. Doğru. Fakar gözden kaçırdığımız en büyük detay, bakım ve iyi bir dinleyici olduğumuzda geçerlidir.
Saygılarımla;
Ç. İnay
